Mattenbies

Mattenbies (Scirpus lacustris)

Mattenbies (Scirpus lacustris) is een sterke, rietachtige oeverplant met smalle groene stengels. De plant geeft structuur en hoogte aan de vijverrand en past goed in natuurlijke vijvers, grote plantzones en diepere oevers. Door de rechtopgaande groei ontstaat een rustige, natuurlijke uitstraling langs het water.

In het kort

• Kenmerk: Mattenbies (Scirpus lacustris) is een sterke, rietachtige oeverplant met smalle groene stengels.
• Levering: Geleverd in een 9×9 cm kwekerspot.
• Plaatsen: Verwijder de pot en plant de kluit uit op de juiste plek.
• Standplaats: Mattenbies groeit goed in de volle zon tot lichte schaduw.
• Onderhoud: De dode, rechtopstaande stengels kun je het beste in het voorjaar afknippen.
• Let op: Mattenbies is niet bedoeld voor droge grond.

Toepassing en eigenschappen

Een belangrijk verschil met riet is de manier waarop de plant zich gedraagt bij de wortels. Mattenbies staat bekend als vriendelijker voor vijverfolie dan riet. Riet kan in sommige situaties door vijverfolie groeien, terwijl mattenbies hiervoor veel minder risicovol is. Daardoor is mattenbies vaak een praktische keuze wanneer je een rietachtige oeverplant zoekt, maar de groei beter beheersbaar wilt houden.

Mattenbies draagt goed bij aan de waterkwaliteit. Door de stevige groei neemt de plant voedingsstoffen uit het water op. Op het gebied van nitraatopname behoort mattenbies tot de sterkere oeverplanten. Dit maakt de plant waardevol in natuurlijke vijvers waar planten actief bijdragen aan het evenwicht.

Deze oeverplant kan diep staan. De ideale plantdiepte ligt meestal tussen 20 en 60 cm waterdiepte. Sterke exemplaren kunnen ook op grotere diepte groeien, tot circa 150 cm. Voor een goede start is een ondiepere oeverzone van 20 tot 60 cm meestal het meest geschikt.

Wist je dat? Mattenbies werd vroeger gebruikt om matten en kleden van te maken. Ook nu wordt biesachtig materiaal nog toegepast in producten zoals mattenkloppers en manden.

Waarvoor gebruik je mattenbies?

Mattenbies gebruik je vooral als robuuste oeverplant voor diepere oeverzones, natuurlijke vijvers en plantzones waar structuur, hoogte en waterzuivering belangrijk zijn. De plant is geschikt wanneer je een rietachtige uitstraling wilt, maar geen riet wilt toepassen.

• ✅ Geschikt voor diepe oevers en natuurlijke plantzones.
• ✅ Geschikt als rietachtige oeverplant voor structuur en hoogte langs de vijverrand.
• ✅ Geschikt voor een waterdiepte van 20 tot 60 cm, met mogelijke groei tot circa 150 cm diep.
• ✅ Geschikt voor ondersteuning van de waterkwaliteit door opname van voedingsstoffen zoals nitraat.
• ✅ Geschikt voor zon tot lichte schaduw langs natuurlijke vijvers en waterpartijen.
• ✅ Geschikt voor vijvermanden wanneer je de groei beter wilt begrenzen of de plant later wilt kunnen verplaatsen.

Welke standplaats heeft mattenbies nodig?

Mattenbies groeit goed in de volle zon tot lichte schaduw. Voor een krachtige groei is een zonnige standplaats aan te raden. De plant kan ook in lichte schaduw groeien, maar zal op een zonnige plek meestal sterker ontwikkelen.

De ideale waterdiepte ligt tussen 20 en 60 cm. In deze zone krijgt de plant voldoende water rond de wortels, terwijl de stengels zich goed boven het water kunnen ontwikkelen. In grotere en diepere vijvers kan mattenbies ook dieper worden toegepast.

Waarom is mattenbies een alternatief voor riet?

Mattenbies geeft een rietachtige uitstraling, maar is in veel vijvers praktischer dan riet. Riet kan krachtige wortelstokken maken en in sommige situaties schade veroorzaken aan vijverfolie. Mattenbies wordt vaak gekozen wanneer een natuurlijke, verticale oeverstructuur gewenst is, maar riet te krachtig of te risicovol is.

Bij kwetsbare vijverfolie blijft het verstandig om planten goed te begrenzen en de groei te controleren.

Mattenbies en waterkwaliteit

Mattenbies neemt voedingsstoffen op uit het water en uit de bodem waarin de plant staat. Vooral de opname van nitraat maakt deze plant waardevol in natuurlijke vijvers, plantzones en diepere oevers.

Mattenbies ondersteunt de waterkwaliteit, maar is geen losse oplossing tegen algen of troebel water. Een stabiele vijver ontstaat door voldoende plantmassa, zuurstof, passend substraat, niet te veel vissen, goede waterbeweging en normaal onderhoud.

Aanplanten en plantdiepte

Hoe plant ik mattenbies?

Mattenbies wordt geleverd in een kwekerspot van 9×9 cm met een doorwortelde kluit. De plastic kwekerspot is bedoeld voor kweek en levering, niet als definitieve plantplaats. Voor de beste groei haal je mattenbies uit de kwekerspot en plant je de kluit uit op de juiste plek in de ondiepe vijverzone, oeverzone, substraatlaag of vijvermand.

Plant mattenbies bij voorkeur direct in een oeverzone met een geschikte substraatlaag of plaats de kluit in een vijvermand. Voor een natuurlijke oeverzone is een laag van minimaal 10 cm substraat praktisch, zodat de wortels voldoende houvast krijgen.

Geschikte substraten voor een oeverzone zijn bijvoorbeeld vijversubstraat Excellent of vijverlava. Wil je de plant in een mand plaatsen, gebruik dan een passende vijvermand.

Bij planten die al in een 9×9 cm kwekerspot worden geleverd, is extra vijveraarde meestal niet nodig. De plant heeft al een kluit en kan vanuit deze kluit verder wortelen in de oeverzone of vijvermand.

Voor een praktische demonstratie en stap-voor-stap uitleg, bekijk onze instructievideo’s over het aanplanten in de bodem of in vijvermanden.

Groei, bloei en onderhoud

Hoe groeit mattenbies?

Mattenbies is een wortelende oeverplant. De plant maakt wortels in de bodem of in het substraat waarin zij wordt geplaatst. Vanuit deze wortels groeit mattenbies uit met rechtopstaande, smalle groene stengels.

Goed zuiverende oeverplanten zijn vaak krachtige groeiers. Wanneer je de uitbreiding van mattenbies wilt beperken, is aanplant in een vijvermand of begrensde plantzone aan te raden. Zo blijft de groei beter controleerbaar.

Hoe lang gaat mattenbies mee?

Mattenbies is een vaste oeverplant die jarenlang kan terugkomen. Bij een geschikte standplaats kan de plant tientallen jaren meegaan en is het vaak een eenmalige aankoop.

Wanneer de plant te breed wordt of wanneer je de plantzone wilt verjongen, kun je de kluit scheuren en opnieuw uitplanten. Zo behoudt de plant groeiruimte en blijft de zone beter beheersbaar.

Is mattenbies winterhard?

Ja, mattenbies is winterhard en goed bestand tegen Nederlandse winters. De bovengrondse stengels kunnen in het najaar en de winter afsterven, maar de plant loopt in het voorjaar opnieuw uit vanuit de wortels.

De plant heeft voor de vorst geen extra verzorging nodig. Wel is het verstandig om afgestorven stengels op het juiste moment te verwijderen, zodat de plant gezond blijft.

Heeft mattenbies extra voeding nodig?

Extra voeding is meestal niet nodig. Mattenbies haalt voedingsstoffen uit het water en uit de bodem waarin de plant staat. In een natuurlijke vijver is extra bemesting vaak niet wenselijk, omdat overtollige voedingsstoffen ook algengroei kunnen stimuleren.

Wanneer er weinig voedingsstoffen beschikbaar zijn, kan de groei iets rustiger zijn. Dat is meestal geen probleem voor de plant, zolang de standplaats en plantdiepte goed zijn.

Heeft mattenbies onderhoud nodig?

Ja, mattenbies sterft in het najaar grotendeels af. De dode, rechtopstaande stengels kun je het beste in het voorjaar afknippen. De stengels zijn hol en kunnen vollopen met water wanneer ze te vroeg worden afgeknipt. Door afgestorven stengels pas in het voorjaar te verwijderen, verklein je de kans op rotting aan de basis van de plant.

Knip de oude stengels in het voorjaar terug voordat de nieuwe groei goed op gang komt. Zo blijft de plantzone netjes en krijgt de nieuwe groei voldoende ruimte.

Neem ook een kijkje bij onze blogs. Daar vind je meer uitleg over het snoeien van vijverplanten.

Voer verwijderde plantdelen en overtollig plantmateriaal verantwoord af. Gooi plantmateriaal nooit in sloten, plassen, kanalen of ander natuurwater.

Wat ontvang je?

Hoe wordt mattenbies geleverd?

In onze webshop verkopen we mattenbies in kwekerspotten van 9×9 cm. De planten worden rechtstreeks uit onze eigen kwekerij geleverd en zorgvuldig verpakt voor verzending in Nederland en België.

De uitstraling van mattenbies verschilt per seizoen. In het vroege voorjaar kan de plant nog klein zijn of net aan het uitlopen. Later in het seizoen is de plant hoger, voller en sterker ontwikkeld. Dit hoort bij het natuurlijke groeiseizoen.

Pluspunten en aandachtspunten

Wat doet mattenbies niet?

Mattenbies is een sterke rietachtige oeverplant, maar niet geschikt voor iedere verwachting of vijverzone.

• ❌ Mattenbies is niet bedoeld voor droge grond.
• ❌ Mattenbies is geen zuurstofplant; gebruik voor de onderwaterzone echte zuurstofplanten.
• ❌ Mattenbies maakt groen of troebel water niet direct helder.
• ❌ Mattenbies vervangt geen complete vijveropbouw met zuurstofplanten, substraat, waterbeweging en onderhoud.
• ❌ Mattenbies blijft een sterke groeier; begrenzing kan nodig zijn in kleinere plantzones.
• ❌ Mattenbies kan niet blijvend in de plastic kwekerspot blijven staan; verwijder de pot en plant de kluit uit.
• ❌ Plantmateriaal mag nooit in sloten, plassen, kanalen of ander natuurwater worden uitgezet.

Combineren en alternatieven

Welke vijverplanten kan ik nog meer kopen?

Bij Biovijver verkopen we meer soorten oeverplanten die goed passen in natuurlijke vijvers. Onderstaande soorten sluiten goed aan bij mattenbies op basis van plantdiepte, standplaats of toepassing in de oeverzone:

• Ruwe bies: robuuste rietachtige oeverplant voor diepere oeverzones.
• Pijlkruid: sierlijke oeverplant met opvallend pijlvormig blad.
• Grote egelskop: sterke oeverplant voor natuurlijke en diepere oeverzones.
• Riet: sterke zuiverende oeverplant voor grotere natuurlijke oevers.

Ben je op zoek naar grote aantallen? Neem dan gerust contact met ons op!